نگهداری وتعمیرات (قسمت دوم)

• تعويض قطعات و مواد فرسوده و معيوب

در هر حال نگهداري و تعميرات (نت) نمي تواند باعث افزايش طول عمر طراحي شده شود ، ولي نگهداري و تعميرات مي تواند عملكرد تجهيزات را براي كارخانه شما حفظ نمايد . جهت حفظ اين عملكرد عملياتي همانند بازسازي و تعميرات اساسي تجهيزات ضروري بنظر مي رسد و بطور معمول عمليات تعمير و نگهداري از رده هاي پايين تر شروع شده و به رده هاي پايين تر ختم مي گيرد. اينگونه از عمليات را بايستي به عنوان هزينه هاي سرمايه گذاري در نظر گرفته شود.

• آيا هميشه تجهيزات موجود خود را تعمير اساسي مي كنيد ؟
• آيا عملكرد ماشينهاي بازسازي شده همانند ماشينهاي نو هستند ؟

اين نكته را به خاطر داشته باشيد كه هزينه احتمالي بازسازي ماشينهاي مستهلك و فرسوده ، اگر زياد نباشد حداقل پنجاه درصد هزينه خريد يك ماشين نو است . در برخي از موارد نظير بازسازي ديگهاي بخار ويا بازسازي پره هاي توربين انجام بازسازي معقول بنظر ميرسد. آثار اثربخش نگهداري و تعميرات (نت) را بايستي تا پايين ترين سطح تجهيزات و تاسيسات كارخانجات مد نظر قرار داد.

نگهداري و تعميرات (نت) حد اقل در پنج برنامه مجزا كه هر برنامه نسبت به برنامه قبلي پيچيدگي بيشتري پيدا ميكند توسعه و گسترش داده مي شود .اين برنامه ها از تجهيزات , ابزارآلات و لوازم يدكي كه بايد براي راه اندازي استفاده ميشوند تا مواردي كه بايد براي جلوگيري از شكست پيش بيني شود ، طبقه بندي مي شوند . هر يك از اين برنامه ها از جايگاه خاصي در راهبرد كلي نگهداري و تعميرات برخوردار است . اين پنج برنامه عموما با عناوين زير نامگذاري شده اند عبارتند از :

• 1) نگهداري و تعميرات (نت) مبتني به شكست .
• 2) نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه برنامه ريزي شده .
• 3) نگهداري و تعميرات (نت) پيشگويانه .
• 4) نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر قابليت اطمينان .
• 5) نگهداري و تعميرات (نت) جامع .

نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر شكست :

نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر شكست كارخانه بر اين فرض بنا نهاده شده است كه تا قطعه اي نشكسته است آنرا تعويض و تعمير نكنند . مثال : چراغهاي اتوماتيك يك مثال اوليه اي از يك قطعه از اتومبيل شما هستند كه مي خواهيد اين عيوب و نقص را برطرف كنيد . شما بطور ساده وقتي لامپ سوخته است آنرا تعويض مي كنيد و خيلي ساده آنرا محكم ميكنيد بدون اينكه به وسيله نقليه شما آسيبي وارد شود. اما اگر بخواهيد اين عمل را در مورد ترمز معيوب شده خود انجام دهيد ، اين تعمير و تعويض بسيار هزينه بر مي شود . در روش نگهداري و تعميرات (نت ) شما لنتهاي ترمز معيوب را در مي آوريد ، شيار افتادن صفحه ديسكهاي فلزي سيستم ترمز و در نهايت گرم كردن آنها ، از عوامل اجراي اينگونه نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر شكست است . فراموش نكنيد كه شما بوجود آورنده اينگونه خطرات نه چندان جدي هستيد . هر كسي كه اين تجربه را دارد مي داند كه تعويض به موقع هزينه خيلي زيادي ندارد. در دوران گذشته ، پيامدها و آثار اينگونه شكست به عنوان يك امر اجتناب ناپذير به شمار نمي آمد . در نتيجه پيامد نگهداري و تعميرات به عنوان يك ضرر با اهميت به شمار مي رفت . وظايف نگهداري و تعميرات در برنامه ريزي نگهداري و تعميرات مبتني بر شكست بطور منظم , تنها در مسائلي از قبيل روان كاري ، سفت كردن پيچهاي شل شده ، و مشاهده صفحات اعلام خطر به اجرا در مي آمد . تعمير به موقع مجموعه و يا قطعه فرسوده مورد نظر هنگامي انجام مي شود كه عملكرد ماشين بطور چشمگير كاهش پيدا كرده و يا شكست و ازكارافتادگي واقعي اتفاق افتاده باشد . در نتيجه ماشين با اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات مبتني بر شكست تحت كنترل قرار مي گيرد . ماشينهايي كه مستلزم اجراي تعميرات سنگين و پر هزينه هستند مجاز به پيروي از مدل نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر شكست نيستند , كه دلايل زيادي همانند مسائل زير براي اين كار وجود دارد :

• شكست هميشه در نامناسب ترين زمان اتفاق مي افتد ، نظير اتفاق در نقطه اوج توليد ، و عواقب ناشي از آن .
• فرآيند تعميرات بوسيله مديران توليد سريع و با عجله انجام مي شود .
• كارهاي جزيي نظير تخصيص نيروي انساني ، ابزارآلات و تهيه قطعات يدكي را ميتوان از قبل انجام داد .

لازم به ذكر است كه دليلي وجود ندارد , اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات روند توليد و قابليتهاي كاركنان كارخانه را محدود مي سازد. پرسنل سيستم نگهداري و تعميرات به تعداد و تخصص معقول هميشه باعث سود مي گردند . در بعضي از موارد عدم رعايت اين موضوع مي تواند فاجعه ببار بياورد و مستلزم جايگزيني يك دستگاه نيز ممكن است , باشد . پس هزينه هاي مضاعف اين رويكرد مي تواند شامل موارد زير باشد :

• هزينه هاي مستقيم اضافي تعميرات
• هزينه هاي رسيدگي به تعيين ريشه دلايل خرابي و كار افتادگي ، و يا ضايعات توليد
• توليد محصولات فاقد كيفيت و عدم داشتن استانداردهاي لازم و نارضايتي مشتريان از كاهش كيفيت توليد.
• پرداخت حقوق كارگران توليدي بيكار شده
• پرداخت اضافه كاري براي پرسنل تعميرات و نگهداري و پيمانكاران خارج از سيستم كارخانه
• هزينه هاي تسريع در تهيه لوازم يدكي
• زياد شدن هزينه توليد هر يك محصولات كارخانه
• تاخير در ارسال محموله ها توليدي اجراي اينگونه تعميرات سنگين جهت دستگاهها با توجه به محل و ميزان خرابي از سه الي بيست و چهار ماه به طول مي انجامد .

نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه برنامه ريزي شده :

نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه , باعث توقف ماشين براي تست و بازرسي قطعات متحرك , به منظور تعيين اينكه قابليت استفاده مستمر دارند و يا آماده براي تعويض منظم مي باشند , صورت مي پذيرد . نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه برنامه ريزي شده, هم شامل تعميرات عملياتي و هم شامل تعميرات برنامه ريزي شده مي شود.

نگهداري و تعميرات (نت) عملياتي : نگهداري و تعميرات عملياتي به فعاليتهايي اطلاق مي شوند كه بر روي دستگاههاي در حال ارائه خدمات مي باشند , انجام مي گيرد . انواع اينگونه فعاليتها شامل موارد زير هستند :

• روانكاري
• تعويض همزمان فيلترها يا صافي ها
• بازرسي آژيرها و ساير عوامل ايمني
• محكم كردن بستها و پيچهاي شل شده
• مراقبت از ارتعاشات مداوم
• مشاهده و شنيدن هر نشانه خطر و صدمه

سيستم نگهداري و تعميرات (نت) جهت اجرا براي اكثر دستگاهها و تجهيزات به موارد ذيل توجه دارند :

• مسائل و پارامترهاي مهم بهره برداري و كار با تجهيزات
• نحوه اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات

هرگونه تغييرات و مشاهدات با اهميت در هنگام كار با دستگاه ليستي از برنامه هاي مهم نت بايستي به شرح زير باشد:

• جمع آوري اطلاعات بطور منظم
• تجزيه و تحليل فني و هوشمندانه اطلاعات جمع آوري شده

بروز نگاه داشتن مرتب اطلاعات گزارشات و سوابق بايستي جهت بررسي توسط قسمت نگهداري و تعميرات مطالعه شود و توسط بازرسين بررسي و تاييد گردد .

نگهداري و تعميرات (نت) برنامه ريزي شده :

سيستمهاي نگهداري و تعميرات (نت) برنامه ريزي شده به آن دسته از سيستمهايي اطلاق مي گردد كه در آن نگهداري و تعميرات براساس زمان طول عمر دستگاه و يا تعداد مشخص برنامه توليد محصولات برنامه ريزي مي شود. انتخاب فاصله زماني مناسب جهت انجام فعاليتهاي نگهداري و تعميرات به منظور موفقيت در برنامه ريزي از عوامل حياتي يك سيستم نت مي باشد . چنانچه اين فاصله زماني زياد باشد , پيامد آن شكست عمليات نگهداري و تعميرات است . چنانچه فاصله زماني خيلي كوتاه باشد زمان توقف دستگاهها براي تعويض قطعات سالم زياد شده . همان نتيجه قبلي بدست مي آيد و در كل برنامه ريزي نمي تواند به سوي هدف خود حركت كند . دير يا زود افراد درگير با سيستم ، مسئول انجام وظايفي مي شوند كه نمي توانند به دلايلي آنها را انجام دهند ولي همچنان طبق برنامه جلو مي روند , اگر اين افراد را در رابطه با ارائه اسناد و فرمها ي دلايل عدم وظايف آزاد بگذارند دوباره پيامدهاي اجراي مدل نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر شكست در سازمان پديدار مي گردد . هنگاميكه فواصل اجراي فعاليتهاي نت در يك PMS بالاجبار انتخاب شود , تمديد آن نبايد بدون دليل باشد . پشتيباني معتبر براي چنين توسعه اي , متضمن داشتن قدرت و انرژي لازم براي تجديد نظر در پارامترهاي عملياتي , جهت پيدا كردن علل هر خرابي , بايستي آن را بوسيله ابزارآلات دقيق و حساس همانند ابزارهاي چشمي و اندازه گيري مورد بازرسي از خارج و داخل قرار داده و نتايج را تجزيه و تحليل نمود ، بازرسي قطعات و سطوح حساس يكي ديگر از راههاي بازرسي مي باشد .

درخواست براي توسعه و گسترش نيز بايستي مستند باشد و مستلزم موافقت مديران ارشد سازمان مي باشد , در نهايت به اينگونه عمل نمودن نبايستي بصورت دستوري باشد . بازديدهاي دوره اي نيز بايد با تاييد مقام بالاتر باشد بوده و موارد زير را نيز بايستي مدنظر باشد :

• اهميت تجهيز و پيامد از كار افتادگي آن
• نتايج بازرسي قبلي و سوابق از كار افتادگي
• نتايج مراقبت وضعيت
• زمان اجراي بازديدها
• نيازمنديهاي اجراي فعاليت
• توصيه هاي شركتهاي سازنده تجهيزات و شركتهاي خدماتي

همچنين معايبي براي اين نگرش وجود دارد كه عبارتند از : اولا پياده سازي دوره هاي نت و بازديد هر قطعات بحراني ، گران و زمان بر است . دومين مسئله اين است كه چگونگي اجراي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات در فواصل كوتاه . سوم اينكه از كار افتادگي يك ماشين در حال عمليات را مي توان با انجام صحيح فعاليتهاي نت برنامه ريزي و زمانبندي شده كاهش داد .

نگهداري و تعميرات (نت) پيشگويانه :

نگهداري و تعميرات (نت) پيشگويانه , اجراي فعاليتهاي نگهداري براساس , بررسي مستقيم حالات و رفتار ماشين است . يكي از مهمترين رويكردهاي اميدوار كننده در مورد نگهداري و تعميرات (نت) , راه غلبه بر معايب نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه , نگرش صحيح و مبتني بر ساعات عملياتي و يا سيكلهاي عملياتي است . كشف و تشخيص عيوب تجهيزات در هنگامي كه دستگاه روشن است , يكي از مناسب ترين راههاي مراقبت از دستگاه است . در كاربردهاي صنعتي , نگهداري و تعميرات (نت) پيشگيرانه مي تواند در كاهش تعداد دفعاتي كه دستگاه جهت انجام فعاليتهاي نگهداري و تعميرات خاموش است كاملا موثر باشد . در چنين مواردي نظير تعويض منظم ياتاقانها هر چهار ماه يكبار انجام مي شود و هزينه ناچيزي را براي تعويض اين قطعه در بر مي گيرد . اين موضوع وقتي در مقايسه با ارزش توليد قرار مي گيرد بدين صورت معني مي شود كه در اثر توقف دستگاه هزينه هاي زيادي هدر رفته است . پس اگر ارزش توليد آن قسمت از دستگاهها در حدود 500000 دلار در ساعت باشد , هزينه هر ساعت از زمانهايي كه بابت تعويض ياتاقان صرف مي شود مابين 1500 دلار تا 2000 دلار بر ساعت خواهد شد . حذف يك و يا دو مرحله از اين تعويضها صرفه جويي قابل ملاحظه اي به همراه دارد . با كنترل هزينه عوامل مزبور در حدود 500000 دلار در سال صرفه جويي خواهيم كرد . اگر براي ماشيني در حال توليد است مشكلي پيش و پا افتاده اي رخ داد و آن مسئله مكانيزم توليد را تحت تاثير خود قرار نداد و همچنين توانستيم آن مشكل را در بدوامر تشخيص دهيم , خواهيم توانست رفع آن موضوع را در برنامه هاي نگهداري و تعميرات بگنجانيم . اين روش باعث مي شود , زمان مناسب براي تامين قطعات ، نيروي كار و ابزارآلات كه مسائل ضروري نت مي باشند , داشته باشيم. در نتيجه ميزان خسارت وارده به دستگاه و روند توليد و هزينه تعميرات به حداقل خود مي رسد .

از آنجايي كه انجام فعاليتهاي نگهداري و تعميرات (نت) در ابتداي هر بروز هرگونه مشكل دستگاه انجام مي گيرد ,به طبع مدت زمان استراحت دستگاه نيز به حد اقل مي رسد . با توجه به دستورالعملهاي فني تجهيزات بايستي دستگاهها را به طور مداوم كنترل نمود . براساس پيش بيني بعمل آمده در اسناد بايستي قطعات قبل از خراب شدن ، تعويض و جايگزين گردند . در اين صورت است كه حد اكثر طول عمر مفيد دستگاه را تامين كرده ايم و تعداد دستگاههايي بخاطر عمليات نگهداري و تعميرات از رده خارج مي شوند , كاسته مي شود .

نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر قابليت اطمينان :

اساسا نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر قابليت اطمينان , اصولي را تشريح مي كند كه براي تضمين مناسب عملكرد تجهيزات و تعيين نيازمندهاي فعاليتهاي نگهداري و تعميرات (نت) تجهيزات بكار مي رود . اين اصول بدنبال ايفاي نقش قابل اطمينان در جريان فرآيند توليد كارخانه هستند . به اين منظور اجراي اين اصول , بايستي بدنبال پاسخ به هفت سوال اساسي زير باشيم :

• 1) معيار و حد اجراي فعاليتها چقدر باشد؟
• 2) به اجرا درآمدن يا به نتيجه نرسيدن فعاليتها چه نتيجه اي بدنبال دارد ؟
• 3) عدم اجراي كدام يك از فعاليتها منجر به از كار افتادگي تجهيزات مي شود؟
• 4) وقتي از كار افتادگي تجهيزات پيش مي آيد چه اتفاقي مي افتد؟
• 5) از كار افتادگي دستگاهها چگونه پيش مي آيد ؟
• 6) چگونه از هر كار افتادگي پيشگيري مي كنيد و يا چگونه از وقوع آن جلوگيري مي كنيد؟
• 7) چرا نمي توانيد بعضي از كار افتادگيها را پيشگيري كنيد ويا از وقوع آن جلوگيري كنيد؟

نگهداري و تعميرات (نت) مبتني بر قابليت اطمينان براي پاسخ به سوالات مطرح شده بالا به اطلاعات ماشين آلات نيازمند است و مي توان گفت با گذشت زمان نتايج اجراي اينگونه نت جهت كارخانه حاصل مي شود. در آن هنگام اجراي نگهداري و تعميرات و توجه به راههاي كوتاهتر موجب كاهش هزينه ها مي گردد ، اجراي تواما اين موضوعات برنامه ريزيهاي قبلي را منتفي خواهند كرد . از اين رو اجراي اينگونه نگهداري و تعميرات(نت) مستلزم سرمايه گذاري در وقت و پول جهت تربيت پرسنل فني ماهر و آشنا به اصول نت مي باشد .فلذا صرف زمان و بودجه ، موانعي هسنتد كه بايد رفع گردند ولي نتايج حاصله از اجراي نت بسيار مهم مي باشد .

نگهداري و تعميرات (نت) جامع :

TPM يكي از موضوعات هدايتگر براي شما مي باشد . TPM يك اصل كلي است كه در آن نحوه استفاده از ماشين آلات ،مسائل پيرامون نحوه فروش ، بازاريابي ، بودجه , منابع و چگونگي ارتباط و هماهنگي بين اين موضوعات را در بر مي گيرد . TPM روشي است كه براي كمك به نگهداري و تعميرات و همچنين اثر بخش بودن به آن بكار گرفته مي شود . با اجراي برنامه هاي نگهداري و تعميرات سنتي بيش از يك سوم بودجه نگهداري و تعميرات ماشين آلات هدر مي رود . TPM يك برنامه از پيش ساخته شده است كه ماشين الات مي توانند در جهت تشخيص و رفع مشكلات خود و همچنين عواملي محدود كننده محيط كار استفاده شود , همچنين TPM ابزاري است توانايي غلبه بر مشكلات بيان شده را دارا است . TPM در پيش آمدها و رخدادهاي غير منتظره دستگاهها كه در يك لحظه اتفاق مي افتادند مطرح مي شود به نوعي يك برنامه كامل است كه جهت بيش از پنج سال عملكرد ماشين آلات برنامه ريزي شده است . TPM جهت جايگزيني ماشين آلات و بازرسي آنها جهت پيشگيري عيوب اصلي مي باشد و همينطور توسعه روشهايي است كه مي توانند بر اينگونه عيوب غلبه و نحوه سرمايه گذاري بالا جهت اجراي عمليات نت را اصلاح مي كند .

در اين قسمت مقاله شما با توجه به عملكردهاي سيستمهاي مختلف نت و محك زدن تواناييهايي آنها و همچنين ميزان سرمايه گذاري جهت اجراي آن , مي توانيد تشخيص دهد چه نوع سيستمي مورد نياز شما مي باشد . اگر اين روش و انتخاب مناسب باشد شما يك راهبرد و يك فضاي فعال نگهداري و تعميرات به ماشين آلات اختصاص داده ايد . .همچنين نحوه همكاري و كار كردن در قسمت نگهداري و تعميرات نشان مي دهد و در نهايت نحوه بهينه شدن عملكرد ماشين آلات را بيان مي كند .